యుపిఎస్సి సివిల్ సర్వీసెస్ - మెయిన్స్ జనరల్ స్టడీస్ పేపర్-III (GS-III) సిలబస్
మెయిన్స్ జనరల్ స్టడీస్ పేపర్-III పేరు “GS-III: టెక్నాలజీ, ఎకనామిక్ డెవలప్మెంట్, బయో-డైవర్సిటీ, ఎన్విరాన్మెంట్, సెక్యూరిటీ అండ్ డిజాస్టర్ మేనేజ్మెంట్.”
- భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు ప్రణాళిక, వనరుల సమీకరణ, వృద్ధి, అభివృద్ధి మరియు ఉపాధికి సంబంధించిన సమస్యలు.
- సమ్మిళిత వృద్ధి మరియు దాని నుండి ఉత్పన్నమయ్యే సమస్యలు.
- ప్రభుత్వ బడ్జెట్.
- ప్రధాన పంటలు – దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో పంటల నమూనాలు, – వివిధ రకాల నీటిపారుదల మరియు నీటిపారుదల వ్యవస్థల నిల్వ, రవాణా మరియు వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల మార్కెటింగ్ మరియు సమస్యలు మరియు సంబంధిత పరిమితులు; రైతులకు సహాయంగా ఈ-టెక్నాలజీ
- ప్రత్యక్ష మరియు పరోక్ష వ్యవసాయ సబ్సిడీలు మరియు కనీస మద్దతు ధరలకు సంబంధించిన సమస్యలు; ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ- లక్ష్యాలు, పనితీరు, పరిమితులు, పునరుద్ధరణ; బఫర్ స్టాక్స్ మరియు ఆహార భద్రత సమస్యలు; సాంకేతిక మిషన్లు; జంతువుల పెంపకం యొక్క ఆర్థికశాస్త్రం.
- భారతదేశంలో ఆహార ప్రాసెసింగ్ మరియు సంబంధిత పరిశ్రమలు- పరిధి మరియు ప్రాముఖ్యత, స్థానం, అప్స్ట్రీమ్ మరియు దిగువ అవసరాలు, సరఫరా గొలుసు నిర్వహణ.
- భారతదేశంలో భూ సంస్కరణలు.
- ఆర్థిక వ్యవస్థపై సరళీకరణ ప్రభావాలు, పారిశ్రామిక విధానంలో మార్పులు మరియు పారిశ్రామిక వృద్ధిపై వాటి ప్రభావాలు.
- మౌలిక సదుపాయాలు: ఇంధనం, ఓడరేవులు, రోడ్లు, విమానాశ్రయాలు, రైల్వేలు మొదలైనవి.
- పెట్టుబడి నమూనాలు.
- సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ- డెవలప్మెంట్స్ మరియు దైనందిన జీవితంలో వాటి అప్లికేషన్లు మరియు ప్రభావాలు.
- సైన్స్ & టెక్నాలజీలో భారతీయుల విజయాలు; సాంకేతికత యొక్క స్వదేశీకరణ మరియు కొత్త సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేయడం.
- IT, స్పేస్, కంప్యూటర్లు, రోబోటిక్స్, నానో-టెక్నాలజీ, బయో-టెక్నాలజీ మరియు మేధో సంపత్తి హక్కులకు సంబంధించిన సమస్యలపై అవగాహన.
- పరిరక్షణ, పర్యావరణ కాలుష్యం మరియు క్షీణత, పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా.
- విపత్తు మరియు విపత్తు నిర్వహణ.
- అభివృద్ధి మరియు తీవ్రవాద వ్యాప్తి మధ్య సంబంధాలు.
- అంతర్గత భద్రతకు సవాళ్లను సృష్టించడంలో బాహ్య రాష్ట్ర మరియు రాష్ట్రేతర వ్యక్తుల పాత్ర.
- కమ్యూనికేషన్ నెట్వర్క్ల ద్వారా అంతర్గత భద్రతకు సవాళ్లు, అంతర్గత భద్రతా సవాళ్లలో మీడియా మరియు సోషల్ నెట్వర్కింగ్ సైట్ల పాత్ర, సైబర్ భద్రత యొక్క ప్రాథమిక అంశాలు; మనీలాండరింగ్ మరియు దాని నివారణ.
- సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో భద్రతా సవాళ్లు మరియు వాటి నిర్వహణ – వ్యవస్థీకృత నేరాల అనుసంధానం
- తీవ్రవాదం.
- వివిధ భద్రతా దళాలు మరియు ఏజెన్సీలు మరియు వారి ఆదేశం.
